Cách Kiểm Tra Và Căn Chỉnh Trục Bơm Hiệu Quả

Căn Chỉnh Đồng tâm trục bơm là gì?

Căn chỉnh đồng tâm trục bơm là quá trình điều chỉnh chính xác vị trí của bơm và động cơ truyền động sao cho các trục quay của chúng hoàn toàn thẳng hàng. Việc này rất quan trọng để truyền tải sức mạnh từ động cơ đến bơm một cách hiệu quả, đảm bảo hệ thống vận hành mượt mà với ít sự mài mòn.

Cách Căn Chỉnh

Mất đồng tâm trục, dù là lệch góc hay lệch song song, có thể gây ra nhiều vấn đề cơ học và giảm hiệu suất.

Căn chỉnh đồng tâm trục là một yếu tố quan trọng trong việc duy trì hiệu suất vận hành của hệ thống bơm. Quá trình này đảm bảo rằng các trục của bơm và động cơ hoàn toàn thẳng hàng khi máy đang hoạt động bình thường.

Các bước cơ bản:

Kiểm tra ban đầu: Kiểm tra kỹ bơm và động cơ, đảm bảo không có dấu hiệu hư hỏng, lắp đặt sai hoặc các vấn đề có thể ảnh hưởng đến việc đồng tâm trục. Đảm bảo tất cả các bộ phận được cố định và trong tình trạng tốt, đồng thời các bu-lông và bộ couplings cũng phải dễ tiếp cận và hoạt động tốt.
Kiểm tra căn chỉnh sơ bộ: Nếu sử dụng thiết bị căn chỉnh bằng laser kép, hãy tiến hành kiểm tra căn chỉnh sơ bộ. Điều này giúp xác định những sai lệch lớn và điều chỉnh ban đầu để đưa trục về đến vị trí thẳng hàng hơn, trước khi sử dụng công cụ chính xác.
Đo đạc bằng công cụ chính xác: Nếu sử dụng công cụ căn chỉnh bằng laser đơn, như Prüftechnik RotAlign Touch, không cần phải căn chỉnh sơ bộ trước. Hệ thống laser đơn sẽ đo chính xác độ sai lệch và cung cấp dữ liệu về mặt phẳng ngang và dọc. Công cụ này yêu cầu nhập các thông số đo lường chính xác và RotAlign có thể hướng dẫn bạn trong quá trình này.

Thực hiện căn chỉnh: Dựa trên các dữ liệu đo lường chính xác (bao gồm cả sự bù nhiệt), điều chỉnh vị trí của thiết bị truyền động (thường là động cơ). Việc này có thể bao gồm xử lý các vấn đề như “chân đế” (soft foot) và điều chỉnh vị trí của máy cả theo phương ngang và dọc. Một mẹo có thể áp dụng là căn chỉnh phương dọc trước khi tiến hành căn chỉnh phương ngang. Công cụ căn chỉnh laser chất lượng sẽ cung cấp dữ liệu trực tiếp về vị trí di chuyển của máy trong quá trình căn chỉnh.
Kiểm tra lại sau khi đã căn chỉnh: Sau khi căn chỉnh, đo lại để đảm bảo sự đồng tâm trục nằm trong phạm vi dung sai do nhà sản xuất khuyến nghị. Việc kiểm tra lại kết quả nhiều lần là rất quan trọng để đảm bảo quá trình căn chỉnh thành công. Thực hiện các bước điều chỉnh nếu cần thiết cho đến khi đạt được sự đồng tâm hoàn hảo.

Các Phương Pháp Căn Chỉnh Bơm

Căn chỉnh bơm hiệu quả sử dụng nhiều phương pháp khác nhau, tùy thuộc vào tình huống và mức độ chính xác yêu cầu:

Phương pháp thước thẳng và thước lá/ thước nhét: Đây là phương pháp thủ công để kiểm tra sự đồng tâm. Bạn đặt một thước thẳng trên bộ khớp nối và sử dụng thước lá/ thước nhét để đo khoảng cách giữa chúng. Phương pháp này đơn giản, dễ thực hiện nhưng ít chính xác hơn so với các phương pháp hiện đại khác.
Phương pháp đồng hồ so: Phương pháp này sử dụng các đồng hồ so để đo độ sai lệch chính xác. Bằng cách gắn một hoặc hai đồng hồ so lên trục bơm và trục động cơ để đo chuyển động hướng tâm và hướng dọc trục. Phương pháp này chính xác cao, có thể phát hiện lệch song song và lệch góc nhưng yêu cầu nhiều kỹ năng và kinh nghiệm.
Hệ thống căn chỉnh bằng laser: Đây là phương pháp hiện đại và hiệu quả nhất, sử dụng tia laser và cảm biến để đo sự đồng tâm trục. Công cụ căn chỉnh laser mang lại độ chính xác cao, thiết lập nhanh và hiển thị kết quả trực quan, giúp tiết kiệm thời gian và nâng cao độ chính xác. Phương pháp này là lựa chọn ưu tiên khi cần sự chính xác cao và hiệu quả.

Các công cụ căn chỉnh laser sử dụng tia laser và bộ cảm biến để đo chính xác sự căn chỉnh giữa các trục bơm và động cơ. Phương pháp này giúp đơn giản hóa quá trình căn chỉnh bằng cách cung cấp phản hồi ngay lập tức và hướng dẫn chi tiết để căn chỉnh chính xác. Những lợi ích chính bao gồm:

Cài đặt và kiểm tra nhanh chóng.
Độ chính xác cao và tính lặp lại tốt.
Giảm thiểu sai sót của người sử dụng nhờ vào các chỉ số và hướng dẫn chi tiết.
Khả năng lưu trữ và theo dõi dữ liệu căn chỉnh theo thời gian để phục vụ cho hồ sơ bảo trì

Lợi Ích Của Việc Căn Chỉnh Bơm Chính Xác

Căn chỉnh bơm chính xác không chỉ là yêu cầu kỹ thuật cần thiết mà còn mang lại những cải thiện rõ rệt về hiệu suất và tuổi thọ của thiết bị.

Một số lợi ích chính của việc căn chỉnh bơm chính xác bao gồm:

Tối ưu hiệu suất vận hành: Căn chỉnh chính xác giúp giảm thiểu hao tổn năng lượng và đảm bảo bơm vận hành với hiệu suất tối đa, giảm thiểu mức tiêu thụ điện năng và chi phí vận hành.
Tăng cường tuổi thọ của thiết bị: Việc giảm tải lên trục, vòng bi và các bộ phận khác giúp gia tăng tuổi thọ của các bộ phận này, kéo dài tuổi thọ tổng thể của thiết bị.
Cải thiện độ tin cậy của hệ thống: Căn chỉnh chính xác giảm thiểu khả năng xảy ra sự cố, giảm thiểu thời gian ngừng máy bất ngờ và các nguy cơ về mất an toàn, từ đó đảm bảo hoạt động ổn định và đáng tin cậy hơn.
Giảm độ rung và tiếng ồn: Căn chỉnh chính xác giúp giảm thiểu rung động và tiếng ồn phát sinh từ thiết bị, tạo ra một môi trường làm việc an toàn hơn.
Những lưu ý khi căn chỉnh bơm

Để đảm bảo quá trình căn chỉnh bơm đạt hiệu quả, hãy xem xét các yếu tố trong danh sách dưới đây:

LOTO: Đảm bảo rằng tất cả thiết bị được tắt và khóa trước khi bắt đầu công việc bảo trì.
Kiểm tra tình trạng thiết bị: Kiểm tra bơm, động cơ và các bộ phận liên quan xem có dấu hiệu hư hỏng, mòn, lắp đặt sai hoặc các yếu tố khác có thể ảnh hưởng đến việc căn chỉnh không.
Kiểm tra hiệu chuẩn công cụ: Đảm bảo rằng tất cả các công cụ, đặc biệt là các thiết bị căn chỉnh bằng laser, được hiệu chuẩn đúng cách và hoạt động tốt.
Kiểm tra bệ đỡ và nền móng: Đánh giá tình trạng của các bệ đỡ và nền móng để đảm bảo độ ổn định và tính toàn vẹn, vì chúng có thể ảnh hưởng đến độ chính xác của quá trình căn chỉnh.
Kiểm tra bu-lông và bộ khớp nối: Kiểm tra độ chặt và tình trạng của các bu-lông và bộ khớp nối liên quan quá trình căn chỉnh.
Vệ sinh và loại bỏ vật cản: Vệ sinh tất cả các bộ phận và loại bỏ bất kỳ mảnh vụn, vật cản nào có thể cản trở quá trình căn chỉnh.
Ghi chép: Ghi lại tất cả các thông số đo lường, điều chỉnh và giá trị căn chỉnh cuối cùng để sử dụng cho các lần bảo trì sau.

Thực hiện các bước và lưu ý này đảm bảo bạn sẽ căn chỉnh bơm một cách chính xác. Làm đúng ngay từ đầu sẽ giúp nâng cao hiệu quả, độ tin cậy và tuổi thọ của hệ thống bơm.

Cách Khắc Phục Sự Mất Đồng Tâm Trục Bơm

Sau khi đo sự mất đồng tâm trục của bơm, có một số bước cần thực hiện để điều chỉnh sai lệch này.

Việc khắc phục sự sai lệch liên quan đến việc điều chỉnh vị trí của bơm hoặc động cơ cho đến khi các trục được căn chỉnh chính xác. Sau khi thực hiện các phép đo ban đầu, quá trình này thường tuân theo các bước sau:

Nới lỏng các giá đỡ động cơ: Bắt đầu bằng cách nới lỏng các bu-lông trên giá đỡ động cơ để có thể điều chỉnh.
Điều chỉnh vị trí: Điều chỉnh vị trí của động cơ dựa trên các phép đo. Điều này có thể bao gồm di chuyển động cơ qua/lại, lên/xuống hoặc thay đổi chiều cao của nó bằng cách thêm hoặc bớt shims dưới chân động cơ.
Siết lại và kiểm tra lại: Sau khi điều chỉnh, siết chặt các bu-lông của giá đỡ động cơ và kiểm tra lại sự căn chỉnh bằng công cụ đã chọn. Quá trình này đảm bảo rằng căn chỉnh đã chính xác.
Tinh chỉnh: Đối với các điều chỉnh nhỏ, có thể sử dụng các vít nâng hoặc công cụ tương tự để điều chỉnh chính xác vị trí của động cơ.
Xác minh sự căn chỉnh: Thực hiện kiểm tra lần cuối để đảm bảo mọi thứ đã được căn chỉnh chính xác khi các giá trị căn chỉnh nằm trong giới hạn cho phép. Đảm bảo rằng tất cả các bộ phận đã được siết chặt.

Việc thực hiện căn chỉnh bơm đúng cách bằng các công cụ chính xác, như công cụ căn chỉnh bằng laser của Prüftechnik, sẽ giúp nâng cao hiệu quả và độ tin cậy của hệ thống bơm. Điều này giúp giảm đáng kể chi phí bảo trì và thời gian ngừng hoạt động. Kiểm tra và bảo trì định kỳ cũng đảm bảo tuổi thọ của thiết bị và hiệu suất vận hành tối ưu.

Tần Suất Kiểm Tra Căn Chỉnh Bơm

Tần suất kiểm tra căn chỉnh bơm phụ thuộc vào các yếu tố như môi trường vận hành, cường độ sử dụng và tính quan trọng của chức năng bơm. Dưới đây là các hướng dẫn chung để đảm bảo hiệu suất tối ưu và tuổi thọ lâu dài của thiết bị:

Căn chỉnh ban đầu: Luôn thực hiện căn chỉnh khi lắp đặt bơm mới hoặc sau khi bảo trì lớn.
Kiểm tra định kỳ: Kiểm tra căn chỉnh ít nhất một lần mỗi năm là điều cần thiết đối với hầu hết các ứng dụng công nghiệp. Tuy nhiên, đối với các môi trường có độ rung cao, giãn nở nhiệt hoặc bơm hoạt động liên tục với tải nặng, cần kiểm tra thường xuyên hơn (hai hoặc ba lần mỗi năm).
Kiểm tra sau sự kiện quan trọng: Kiểm tra căn chỉnh sau khi bảo trì thiết bị, động đất hoặc khi bơm hoặc động cơ đã được di chuyển.
Dấu hiệu của sự sai lệch: Ngoài các lần kiểm tra định kỳ, hãy giám sát dấu hiệu bất thường trong suốt quá trình vận hành, như độ rung bất thường, hỏng khớp nối, tiếng ồn cao, hỏng vòng bi hoặc giảm hiệu suất bơm.

Phân tích rung động và các phương pháp bảo trì dự đoán khác cũng có thể giúp xác định xem bơm có bị mất đồng tâm hay không, từ đó cho phép lập kế hoạch bảo trì dựa trên điều kiện thực tế.

Các Phương Pháp Căn Chỉnh Bơm

Mất đồng tâm trục bơm có thể được phân thành nhiều loại, mỗi loại có những thách thức và mục tiêu căn chỉnh riêng biệt. Hai loại chính là lệch góc và lệch song song, hoặc kết hợp cả hai:

Lệch góc: Khi trục của bơm và động cơ không thẳng hàng theo góc. Một sai lệch nhỏ cũng có thể gây mài mòn lớn lên ổ bi và phốt của ổ bi, giảm hiệu suất và tuổi thọ của bơm.
Lệch song song: Các trục song song nhưng lệch với nhau, nghĩa là các trục không đồng tâm. Loại lệch này có thể gây phân phối tải không đều và gia tăng áp lực lên bơm và động cơ.

Thông thường, sẽ thực hiện một trong hai loại căn chỉnh khi khắc phục sai lệch góc hoặc sai lệch song song:

Căn chỉnh theo phương ngang: Điều chỉnh vị trí của các trục trong mặt phẳng ngang, thường yêu cầu di chuyển động cơ hoặc bơm qua/lại.
Căn chỉnh theo phương dọc: Điều chỉnh vị trí của động cơ hoặc bơm theo phương thẳng đứng, thường bằng cách thêm hoặc bớt shims dưới chân máy. Mẹo áp dụng là căn chỉnh theo phương dọc trước khi căn chỉnh theo phương ngang. Một công cụ căn chỉnh laser tiên tiến như RotAlign Touch có thể giúp bạn thực hiện cả hai loại căn chỉnh này chỉ với một lần quay trục.

Các phương pháp căn chỉnh:

Phương pháp rim và face: Là phương pháp truyền thống, đo khoảng cách từ vành và mặt của bộ khớp nối để xác định sự lệch góc và lệch song song.
Phương pháp đồng hồ so ngược: Dùng hai đồng hồ so đặt đối diện nhau 180 độ để đo sự sai lệch, có thể xác định được cả hai loại sai lệch cùng một lúc. Tuy nhiên, phương pháp này yêu cầu người thực hiện có kinh nghiệm để thực hiện chính xác.
Căn chỉnh bằng laser: Sử dụng tia laser và cảm biến để đo chính xác sự sai lệch góc và song song của trục. Đây là phương pháp hiện đại và chính xác nhất.

Mỗi loại căn chỉnh bơm và phương pháp đều có ứng dụng, ưu điểm và hạn chế riêng. Việc chọn phương pháp và loại căn chỉnh phù hợp phụ thuộc vào yêu cầu cụ thể của hệ thống bơm, bao gồm độ chính xác cần thiết, môi trường vận hành và nguồn lực có sẵn cho các hoạt động bảo trì.